
Het telefoontje vallei van Frankrijk in de menselijke prehistorie Het heeft één onbetwiste hoofdrolspeler: de Vézèrevallei in de Dordogne-Périgord, in het zuidwesten van Frankrijk. Binnen een straal van enkele kilometers bevinden zich enkele van de belangrijkste prehistorische vindplaatsen van Europa: een landschap van kliffen, versierde grotten en rotsschuilplaatsen die de reconstructie van honderdduizenden jaren menselijke aanwezigheid mogelijk hebben gemaakt.
Deze hoek van Nieuw-Aquitanië, bekend als de Vallei van de MensHet combineert uitzonderlijk archeologisch erfgoed, toonaangevende musea, troglodietendorpen en door UNESCO beschermde natuur. Het is een van die plekken waar archeologie niet langer iets ver weg is, maar een heel echte ervaring wordt: je wandelt onder dezelfde rotswanden die ooit bewoond werden door Neanderthalers en Cro-Magnons, bezoekt replica’s van legendarische grotheiligdommen zoals Lascaux en ontdekt hoe de wetenschap van de prehistorie zelf is opgebouwd.
Een belangrijke Franse vallei voor de menselijke prehistorie
In het hart van de Périgord, de Vézère-vallei Het strekt zich uit over ongeveer veertig kilometer en wordt gekenmerkt door kalksteenkliffen, grote rotsoverhangen en natuurlijke grotten die meer dan 400.000 jaar lang opeenvolgende menselijke bevolkingsgroepen hebben beschut. Het is geen toeval dat UNESCO in 1979 vijftien van haar grotten en paleolithische vindplaatsen op de Werelderfgoedlijst plaatste.
In dit gebied zijn de volgende zaken geïnventariseerd honderden paleolithische vindplaatsenNaast de vele grotten en rotswanden met grotschilderingen, die anders zijn dan andere grote prehistorische heiligdommen die nu gesloten zijn, kunnen veel van deze plekken worden bezocht. Dit maakt de vallei een unieke bestemming voor iedereen die de menselijke evolutie in Europa uit de eerste hand wil begrijpen.
Naast de beroemde grotten, onderscheidt de Vézère zich door zijn natuurlijke schuilplaatsenDeze enorme rotsrichels steken uit boven de vallei en vormen beschutte “portieken” tegen wind en regen. Ze vormen juist de kenmerken van deze schuilplaatsen, en niet de diepe binnenkant van grotten. In deze rotsschuilplaatsen werden tijdens het Laat-Paleolithicum veel van de openluchtkampen van Neanderthalers en moderne mensen gevestigd.
Het unieke karakter van de vallei is niet alleen archeologisch. Sinds 2012 maakt de rivier de Vézère, als zijrivier van de Dordogne, deel uit van een biosfeerreservaat Het UNESCO-werelderfgoed omvat het gehele grote rivierenstelsel van de regio. Bovendien zijn verschillende delen van de vallei opgenomen in het Europese Natura 2000-netwerk, wat de bescherming van het milieu en het landschap versterkt.
Deze bevoorrechte omgeving, met zijn combinatie van prehistorie en natuurHet heeft ook geleid tot een aanzienlijke ontwikkeling van culturele toeristische activiteiten: gemarkeerde routes, informatiecentra, referentiemusea en rondleidingen die inzicht geven in wat dit gebied zo bijzonder maakte voor onze voorouders.
Les Eyzies en het hart van de Vallei van de Mens
Als er één plek is die de prehistorie in Frankrijk symboliseert, dan is het wel Les Eyzies-de-TayacDit kleine stadje, dat vaak de ‘wereldhoofdstad van de prehistorie’ wordt genoemd, ligt tussen indrukwekkende kliffen en de rivier de Vézère. Het herbergt het Nationaal Museum van de Prehistorie, diverse archeologische vindplaatsen die open zijn voor het publiek en toonaangevende onderzoeks- en informatiecentra.
De stad zelf ligt aan de voet ervan rotsschuilplaatsen die tijdens het Pleistoceen groepen jagers-verzamelaars onderdak bood. Zelfs vandaag de dag rusten veel middeleeuwse huizen en moderne gebouwen letterlijk met hun dak op de rotswand, een herinnering aan die directe relatie tussen het landschap en menselijke nederzettingen die teruggaat tot de oudheid.
Vanaf het einde van de 19e eeuw plaatsten opgravingen zoals die in Les Eyzies in 1893 dit gebied centraal op de archeologische wereldkaart. Belangrijke vondsten daar en op nabijgelegen locaties leverden zelfs nieuwe inzichten op. prehistorische periodes benoemen: het Moustérien (vernoemd naar Le Moustier), geassocieerd met Neanderthalers, of het Magdalénien (vernoemd naar La Madeleine), beschouwd als de gouden eeuw van het Europese Laat-Paleolithicum.
De recente geschiedenis van de vallei wordt gekenmerkt door de figuur van Denis Peyrony, een schoolmeester en gepassioneerd archeoloog, die aan het begin van de 20e eeuw zijn leven wijdde aan de locaties beschermen en bestuderen Dankzij hun inspanningen bleven veel uitzonderlijke stukken behouden en raakten ze niet verspreid in privécollecties of buitenlandse musea, en werd de basis gelegd voor een waarachtig “prehistorisch toerisme”.
Al in 1920 werd een VVV Gericht op bezoeken aan grotten en rotsschuilplaatsen, openden een tiental archeologische vindplaatsen hun deuren voor het publiek. Tegelijkertijd voerde Peyrony de eerste wettelijke maatregelen door om de verkoop van opgravingsrechten en de massale export van draagbare kunst en rotstekeningen naar privécollecties aan banden te leggen.
Nationaal Museum voor de Prehistorie: het geheugen van 400.000 jaar
El Nationaal Museum van de Prehistorie Het Les Eyzies Museum is een onmisbare stop om te begrijpen waarom deze Franse vallei zo belangrijk is voor de geschiedenis van de mensheid. Oorspronkelijk gehuisvest in de ruïnes van het plaatselijke kasteel, dat in 1913 dankzij Peyrony’s aandringen door de staat werd verworven, werd het museum uitgebreid met een modern gebouw dat in de rots is geïntegreerd en in 2004 werd geopend.
Vandaag is de belangrijkste wetenschappelijk referentiecentrum Het is een museum gewijd aan de studie van de Franse prehistorie en tegelijkertijd een zorgvuldig samengestelde educatieve ruimte, ontworpen om zowel specialisten als het grote publiek aan te spreken. De collecties bestrijken meer dan 400.000 jaar menselijke aanwezigheid in de regio, van de vroegste nederzettingen van archaïsche mensachtigen tot het einde van het paleolithicum.
De galerijen schetsen de technologische ontwikkeling van de mensheid tijdens het Laat-Pleistoceen, tussen ongeveer 120.000 en 10.000 jaar geleden. Bezoekers kunnen er uiterst gedetailleerde vuurstenen werktuigen en resten van glaciale fauna zoals rendieren, bizons en de gigantische reuzenhert zien, evenals houtsnijwerk in bot en gewei met een delicatesse die het stereotype van de ruwe, lompe “holbewoner” ontmantelt.
Iconische stukken springen in het oog, zoals de fijn gesneden vuistbijlen, die door onze voorouders als authentieke “Zwitserse zakmessen” werden beschouwd, of de beroemde bizon in een likkende houding, gebeeldhouwd in bot, wat de artistieke gevoeligheid en de observatievaardigheden van die jagers-verzamelaarsgroepen.
Het museum illustreert ook de rol van de Vézère-vallei als toevluchtsoord tijdens ijstijden van het Kwartair. Tijdens de koudste perioden, toen grote delen van Europa bedekt waren met ijs of onderhevig waren aan een extreem klimaat, boden deze rivierdalen enigszins gunstigere omstandigheden, waardoor de overleving van mens en dier werd bevorderd.
Een belangrijk onderdeel van de rondleiding is gewijd aan Neanderthalers en Homo sapiens. Aan de hand van begrafenissen, stenen werktuigen en symbolische voorwerpen laat het museum zien hoe beide groepen steeds complexere gedragingen ontwikkelden: Neanderthaler-begrafenisrituelen van ongeveer 100.000 jaar geleden… Tot 80.000 jaarDraagbare en pariëtale kunst worden al 40.000 jaar gebruikt in de anatomisch moderne mens en zijn bewijs voor steeds geavanceerdere technologieën.
Daarnaast beheert het museum het bezoek aan Pataud-jasEen belangrijke archeologische vindplaats in Les Eyzies die met een combiticket te bezoeken is. De locatie biedt ook tijdelijke tentoonstellingen, educatieve activiteiten en audiovisuele middelen die zowel het dagelijks leven in het paleolithicum als de geschiedenis van archeologisch onderzoek in de regio visualiseren.
Abri Cromagnon, Abrigo Pataud en Laugerie-Basse: het leven onder de rots
Het gebied rond Les Eyzies herbergt enkele van de meest emblematische rotsschuilplaatsen in de Vézèrevallei, die een vrij nauwkeurig beeld geven van hoe groepen jagers-verzamelaars uit het Laat-Paleolithicum leefden. De volgende vallen op: Abri Cromagnon, de Pataud-schuilkelder en de site Laugerie-Basse.
De Abri Cromagnon dankt zijn naam aan de eigenaar van het land waar in de 19e eeuw de eerste vijf skeletten van anatomisch moderne mensen werden gevonden, die naar hem vernoemd zouden worden. “Cro-Magnon mens”Een paar honderd meter verderop ligt het landgoed Pataud, een herinnering aan het feit dat onze soort bijna een andere naam had gekregen: “Cropataud”, als die eerste ontdekking verbonden was gebleven aan dat aangrenzende stuk land.
El Pataud-jasDe vindplaats, bekend als de Rendierjagersschuilplaats, is tegenwoordig een modellocatie voor het begrijpen van de stratigrafische opeenvolging van het Laat-Paleolithicum. De archeologische lagen tonen opeenvolgende bewoningen, veranderingen in bewerkingstechnieken, sporen van branden, botresten en andere materialen die het verhaal vertellen van duizenden jaren menselijke aanwezigheid.
Laugerie-Basse biedt op zijn beurt een zeer duidelijk beeld van hoe deze grote rotsschuilplaatsen onder de kliffen zijn ontstaan. Een 3D-film legt het uit. dynamiek van steenslag in verband met klimaatverandering, waardoor enorme rotsblokken naar beneden vielen en er tegelijkertijd beschermde ruimtes ontstonden die perfect waren voor het opzetten van kampementen aan de voet van de muren.
Tijdens de rondleiding door Laugerie-Basse kunnen bezoekers de stratigrafie onderzoeken op sporen van steenindustrie, botten, haardresten en ander bewijs van bewoning. Hoewel veel van de meest spectaculaire stukken nu in musea over de hele wereld te vinden zijn, blijft de locatie cruciaal voor het begrijpen van de geschiedenis. het dagelijks leven onder de jassenEr zijn gravures gedocumenteerd van vogels, vissen, een mogelijke afbeelding van een zwangere vrouw en zelfs een gebeeldhouwd hert dat door sommigen als speelgoed wordt gezien.
Deze rotsschuilplaatsen werden niet zomaar gebruikt als geïmproviseerde schuilplaatsen: ze boden relatief droge en gematigde grond, met uitzicht over de vallei om de wilde dieren en mogelijke gevaren in de gaten te houden, en voldoende ruimte om tenten op te zetten, werkruimtes, voedselbereidingsplekken of ontmoetingsplekken te creëren. In sommige gevallen, zoals bij Laugerie-Basse, zijn er hooggelegen holtes geïdentificeerd die mogelijk als schuilplaatsen hebben gediend. wachttorens zelfs in de middeleeuwen, bijvoorbeeld tijdens de aanvallen van de Vikingen.
Een zeer uitgebreide manier om deze locaties te verkennen is het volgen van het gemarkeerde pad genaamd “Boucle de la Micoque”, de eerste Prehistorisch pad van het gebied. Deze route van 8 of 15 kilometer verbindt de Cromagnon Rock Shelter, de Pataud Rock Shelter, het Nationaal Museum van de Prehistorie, Laugerie-Haute en Laugerie-Basse, en andere bezienswaardigheden. Het is een ideale route om landschap, rustige beweging en archeologie te combineren.
Font-de-Gaume, Combarelles en de rotskunst van de Vézère
Een van de grote attracties van de Vézère-vallei is de mogelijkheid om dichtbij te komen originele grotten met rotstekeningenBoven het dorp Les Eyzies ligt Font-de-Gaume, de laatste polychrome grotschildering in Frankrijk die nog voor het publiek toegankelijk is. Vanwege de kwetsbaarheid is het aantal bezoekers per groep erg klein en is reserveren vooraf noodzakelijk.
In Font-de-Gaume zijn meer dan 200 beschilderde en gegraveerde figuren bewaard gebleven, waarvan vele dateren uit de periode rond 1000 voor Christus. Tot 14.000 jaarBizons, paarden en andere dieren lijken tot leven te komen in de duisternis van de grot, dankzij de vaardigheid van paleolithische kunstenaars om gebruik te maken van natuurlijke rotsreliëfs en het verlichten van fakkels.
Op korte afstand ligt de grot van Combarelles, beroemd om zijn overvloed aan prehistorische gravuresHier is de kunst minder kleurrijk, maar daarom niet minder spectaculair: honderden figuren zijn fijn in de muren gegraveerd, waarvan vele alleen zichtbaar zijn met zorgvuldig geplaatste zijbelichting. Bezoeken vinden meestal plaats in zeer kleine groepen, wat zorgt voor een intieme en geconcentreerde ervaring.
In de Dordognevallei werden in de 20e eeuw andere versierde grotten ontdekt, waarvan de menselijke bewoning dateert van 30.000 tot 18.000-20.000 jaar geleden. Op de wanden zijn taferelen uit het verleden afgebeeld. Pleistocene fauna zoals de bewoners van de streek het kenden, met een iconografische rijkdom die onderzoekers nog steeds verbaast.
Deze verzameling plaatsen maakt de Vézère-vallei tot een van de eerste groep paleolithische vindplaatsen van pariëtale kunst erkend door UNESCO. Het was in feite de eerste groep paleolithische vindplaatsen en versierde grotten die de Werelderfgoedstatus kreeg, een erkenning van zowel de artistieke waarde als het wetenschappelijke belang voor het begrijpen van de oorsprong van menselijke symboliek.
Lascaux en de opkomst van de pariëtale kunst
Als er één naam is die met de Franse grotkunst wordt geassocieerd, dan is het wel die van LascauxDe beroemde grot werd in 1940 ontdekt door een paar tieners in de buurt van Montignac. Hoewel hij iets noordelijker ligt dan het centrale deel van de Vézère, maakt hij deel uit van hetzelfde culturele en geografische universum als de rest van de vindplaatsen in de Vallée du Homme (Vallei van de Mens).
De oorspronkelijke grot moest in 1963 voor het publiek worden gesloten vanwege de verslechtering van de schilderingen, maar kan vandaag de dag worden bezocht dankzij verschillende replica’s met hoge precisieLascaux II was de eerste gedeeltelijk gereproduceerde grot, gelegen vlakbij de authentieke grot. Recenter is Lascaux IV, het Internationaal Centrum voor Grotkunst, geopend, met een volledige reconstructie van het gedecoreerde complex.
Dit moderne centrum is niet zomaar een imitatie van de oorspronkelijke galerieën: het integreert een interpretatieruimte om de scènes te ontcijferen, een tentoonstellingsruimte, een bioscoop, een klein auditorium en ruimtes gewijd aan tijdelijke tentoonstellingen. Het idee is dat bezoekers kunnen begrijpen waarom Lascaux vaak wordt beschouwd als de “Sixtijnse Kapel” van paleolithische kunst, met een uitzonderlijke dichtheid aan figuren, verscheidenheid aan technieken en ruimtelijke compositie.
Als onderdeel van een reis door de Vézèrevallei maakt een bezoek aan Montignac-Lascaux het beeld van de rotskunst in de regio compleet. Het is een prachtig voorbeeld van hoe Frankrijk zich inzet voor het behoud van zijn oorspronkelijke erfgoed en tegelijkertijd ook de moeite waard is. meeslepende ervaringen hoge kwaliteit voor het grote publiek.
Rouffignac en de grot van de honderd mammoeten
Een andere opmerkelijke grot in het Vézère-dalgebied is de Grot van RouffignacIn de volksmond bekend als “de grot van de honderd mammoeten”. De galerijen strekken zich uit over meer dan acht kilometer en het bezoek vindt plaats aan boord van een klein elektrisch treintje dat de belangrijkste verzamelingen grotkunst laat zien.
Wat Rouffignac uniek maakt, is de overvloed aan mammoetafbeeldingen:Er zijn 158 exemplaren gegraveerd of getekend op muren en plafonds. Dit is ongeveer een derde van alle figuren van dit dier die in de 350 bekende versierde grotten van West-Europa zijn gedocumenteerd.
Het is opvallend omdat de mammoet, ondanks zijn constante aanwezigheid in onze collectieve verbeelding, eigenlijk een relatief ondervertegenwoordigd onderwerp was onder paleolithische kunstenaars, die de voorkeur leken te geven aan paarden, bizons of andere hoefdieren. Rouffignac is in die zin een ideaal laboratorium om te bestuderen hoe thema’s werden geselecteerd en composities werden georganiseerd.
Naast de mammoetfiguren zijn er in Rouffignac ook andere dieren en abstracte symbolen te zien, evenals sporen van oude vingerafdrukken op de zachte klei van de plafonds. Dit alles biedt een uitzonderlijk inkijkje in de creatief vermogen van die jagers-verzamelaarsgroepen uit het einde van het Paleolithicum.
La Madeleine en La-Roque-Saint-Christophe: holbewonerslandschappen
Het middengedeelte van de Vézère bewaart ook spectaculaire troglodietendorpen en nederzettingen Deze vindplaatsen tonen aan dat rotsschuilplaatsen tot in de historische tijd werden gebruikt. Een van de belangrijkste voorbeelden is de vindplaats La Madeleine in de gemeente Tursac, die zijn naam ontleent aan de Magdalenien-periode van het Laat-Paleolithicum.
La Madeleine is een van de beste voorbeelden van langdurige bewoning van een enkele rotsschuilplaats. Hier zijn jacht- en gereedschapsactiviteiten gedocumenteerd, evenals artistieke uitingen en, eeuwen later, middeleeuwse bouwwerken tegen de rots. Door deze plek te verkennen, begrijpt men hoe dezelfde plek door de millennia heen opnieuw kan worden uitgevonden.
Niet ver daarvandaan rijst de indrukwekkende klif van La-Roque-Saint-ChristopheHet wordt beschouwd als een van de grootste troglodietencomplexen van Europa. Het is een lange kalkstenen helling met verschillende niveaus van boven elkaar gelegen natuurlijke terrassen, die uitkijkt over de rivier de Vézère en vrijwel onafgebroken bewoond is geweest van de prehistorie tot de renaissance.
Sporen van Neanderthaler- en Cro-Magnonbezettingevenals vestingwerken, klifwoningen en middeleeuwse verdedigingswerken. Verklarende panelen, maquettes en een 3D-film geven bezoekers inzicht in hoe het leven in dit ‘klifdorp’ in verschillende tijden georganiseerd was.
Tijdens de bezoeken kunt u reconstructies zien van hefwerktuigen zoals de “eekhoornkooi”Een ingenieus systeem gebaseerd op menselijke kracht, of lieren en roterende kranen die worden gebruikt om materialen en goederen vanuit de vallei naar de bovenste terrassen te hijsen. Afhankelijk van het seizoen worden er praktische demonstraties van deze mechanismen gegeven.
Abri du Poisson en de bescherming van pariëtale kunst
Onder de vele discrete uithoeken van de Vézère-vallei vallen de volgende op: Vis schuilplaats, een kleine holte die beroemd is vanwege een van de vroegste afbeeldingen van een vis in de prehistorische kunst: een zalm, vakkundig in reliëf uitgehouwen in de plafondrots.
De ontdekking van dit reliëf in 1912 liep bijna slecht af. De eerste vinders probeerden het stenen blok met het beeldje in stukken te snijden om het aan een buitenlandse verzamelaar te verkopen, wat de archeologische context zou hebben vernietigd. Dankzij de snelle tussenkomst van Denis Peyrony werd de Franse staat overgehaald om in te grijpen. classificeren en beschermen van de vacht in een uitzonderlijk korte tijd, amper drie maanden.
De Abri du Poisson werd zo de eerste officieel beschermde pariëtale kunstsite In Frankrijk vertegenwoordigt het een historische mijlpaal in het behoud van prehistorisch erfgoed. Tegenwoordig zijn bezoeken gereguleerd en is reserveren verplicht, juist om zowel het zalmreliëf als het delicate evenwicht van het microklimaat in het binnenland te behouden.
Deze aflevering vat op treffende wijze de spanningen samen die de archeologie sinds haar ontstaan met zich meebrengt: de fascinatie voor ontdekkingen en de impuls om ze te verzamelen, versus de noodzaak om bewaar ze in situ en ervoor te zorgen dat ze beschikbaar blijven voor onderzoek en publieksvoorlichting.
Vallei van de Vézère, UNESCO, biosfeer en Grote Site van Frankrijk
De reputatie van de Vézèrevallei reikt veel verder dan alleen de versierde grotten. Als onderdeel van het rivierenstelsel van de Dordogne is de vallei sinds 2012 lid van de [onbekende organisatie]. biosfeerreservaat het grootste in Frankrijk en het op één na grootste in Europa wat betreft rivierbekken, met een beschermd gebied van bijna 24.000 km².
De openbare territoriale instelling EPIDOR (Établissement Public Territorial du Bassin de la Dordogne) is verantwoordelijk voor het goede beheer van dit reservaat en zorgt ervoor dat de bescherming van het ecosysteem in overeenstemming is met het menselijk bodemgebruik. In dit kader zijn de Vézère en enkele zijrivieren, zoals de valleien van de Beunes, opgenomen in het netwerk. Ontdek een toeristische bestemming met beschermde flora en fauna vanwege hun kwetsbare leefgebieden, zoals veenmoerassen en rietvelden.
Deze ruimtes hosten beschermde soorten zoals de otter, de salamander of bepaalde zeer zeldzame vlinders, zoals de vlinder die in de volksmond bekendstaat als de “koperkop van de moerassen”. Via informatieve routes kunnen bezoekers deze omgevingen verkennen zonder de bescherming ervan in gevaar te brengen. De observatie van flora en fauna wordt gecombineerd met uitleg over het landschap en de lokale geschiedenis.
In 2020 kreeg de Vézèrevallei ook het label “Grand Site de France”Deze onderscheiding wordt toegekend aan landschappen met een grote erfgoedwaarde die een voorbeeldig beleid hebben gevoerd op het gebied van bescherming en bezoekersbeheer op de lange termijn. Dit keurmerk erkent de inspanningen van lokale en regionale overheden om toerisme, dagelijks leven en natuurbehoud met elkaar te verenigen.
Het resultaat is een gebied waar het mogelijk is wandelpadenU kunt kanoën, dorpen bezoeken die tot de mooiste van Frankrijk behoren, of tuinen en kastelen verkennen, terwijl u zich realiseert dat u door een landschap wandelt waar de prehistorie diepe sporen heeft achtergelaten.
De grote Franse context: van Moulin Quignon tot Mandrin
Hoewel de Vézère-vallei enkele van de beroemdste archeologische vindplaatsen herbergt, Menselijke prehistorie in Frankrijk Het strekt zich uit over het hele gebied. Twee recente voorbeelden, Moulin Quignon in het noorden en de Mandrin-grot in de Rhônevallei, helpen de rol van de Vézère in een breder kader te plaatsen.
In Noord-Frankrijk, in het departement Somme, ligt de vindplaats van Moulin Quignon De vindplaats in Abbeville was al bekend sinds de 19e eeuw, maar was bijna in de vergetelheid geraakt tot hij in 2017 werd herontdekt door een team van het CNRS en het Nationaal Natuurhistorisch Museum. In de tuinen van een moderne woonwijk ontdekten archeologen het oude rivierterras waar werktuigen uit de Acheule waren gedocumenteerd.
De nieuwe opgravingen brachten meer dan 260 vuurstenen voorwerpen aan het licht, waaronder vijf vuistbijlen of vuistbijlen, gedateerd tussen 670.000 en 650.000 jaarDankzij deze vondsten is Moulin Quignon de oudste vindplaats in Noordwest-Europa met bijbehorende vuistbijlen. Bovendien verschuiven ze het eerste bewijs van menselijke bewoning in die regio met ongeveer 150.000 jaar.
De resultaten, gepubliceerd in het tijdschrift Scientific Reports, bevestigen dat geavanceerde technologische tradities zoals Acheulean-industrie Ze waren in Noord-Europa vrijwel gelijktijdig aanwezig met de zuidelijke gebieden (Italië, Spanje, Midden-Frankrijk), waar beroepen bekend zijn die meer dan 600.000 jaar teruggaan. De mensachtigen die bij deze industrieën betrokken waren, waarschijnlijk Homo heidelbergensis, zouden zich al 670 tot 650.000 jaar geleden aan hoge breedtegraden hebben kunnen aanpassen, en niet alleen tijdens klimaatvriendelijke periodes.
In het zuiden van Frankrijk, ondertussen, Mandrin-grotGelegen op een heuvel met uitzicht op de Rhônevallei, ongeveer 140 kilometer ten noorden van Marseille, heeft de vindplaats onlangs een fascinerende blik geboden op de coëxistentie en vermenging van Neanderthalers en moderne mensen. Een studie gepubliceerd in Science Advances beschrijft fossiele resten van Homo sapiens en werktuigen die bij deze soort horen, afgewisseld met duidelijk Neanderthaler-achtige lagen.
Datering van plaatsen waar enkele van die moderne menselijke resten rond 1000 v.Chr. zijn gevonden Tot 54.000 jaarDeze ontdekking dateert van bijna 10.000 jaar eerder dan tot nu toe werd gedacht voor de komst van Homo sapiens in een groot deel van Europa (met uitzondering van enkele vondsten in Griekenland). Al meer dan drie decennia lang hebben onderzoekers de lagen van de grot nauwgezet uitgegraven en duizenden artefacten gevonden die kunnen worden toegeschreven aan Neanderthalers of moderne mensen.
Onder de werktuigen die door Homo sapiens worden gebruikt, vallen de volgende op: tipsZeer gedetailleerde stenen werktuigen die gebruikt werden als speerpunten, messen of schrapers. Zeer vergelijkbare voorwerpen, van bijna dezelfde leeftijd, zijn zo’n 3.000 kilometer verderop in het huidige Libanon gevonden, wat suggereert dat groepen moderne mensen met een gedeelde materiële cultuur Ze konden zich langs de Middellandse Zee verplaatsen.
Hoewel er in Mandrin nog geen duidelijke culturele uitwisseling tussen Neanderthalers en Homo sapiens is vastgesteld, onthult de snelheid waarmee de bezettingen van de grot elkaar afwisselden (in sommige gevallen binnen slechts één jaar) een complexe dynamiek van contacten, vervangingen en mogelijke coëxistentie. Volgens de auteurs van de studie zou de Rhône een van de belangrijkste uitwisselingsroutes zijn geweest. migratiecorridors uit de antieke wereld, die de Middellandse Zeekust met het Europese binnenland verbond.
Andere ondergrondse landschappen: Pech Merle, Padirac en de Lot
Buiten de Dordogne-Périgord biedt Zuid-Frankrijk een waar netwerk van grotten, afgronden en archeologische vindplaatsen die het mozaïek van de menselijke prehistorie in de regio compleet maken. Enkele van de meest spectaculaire locaties bevinden zich in het aangrenzende departement Lot.
De grot van Pech Merle Het staat bekend om zijn paleolithische grotschilderingen, met afbeeldingen van gevlekte paarden, negatieve handafdrukken en andere motieven die het iconografische repertoire van de Europese grotkunst hebben verrijkt. Het bezoek combineert uitleg over de geologie van de grot met beschouwingen over de prehistorische figuren.
Een groot deel van de aantrekkingskracht van het Lot ligt ook in zijn karstlandschappen Diep. De Padirac-afgrond is misschien wel het bekendste voorbeeld: een enorme natuurlijke schacht die toegang geeft tot een ondergronds netwerk waar een bevaarbare rivier doorheen loopt, bereikbaar per boot. Hoewel de interesse voornamelijk geologisch en landschappelijk van aard is, maakt de omgeving deel uit van dezelfde context van langdurige menselijke bewoning die de regio kenmerkt.
Andere grotten die open zijn voor bezoekers in de Lot-regio, zoals Lacave, Casi of Carbonnières, bieden kamers gevuld met kalkhoudende concreties, stalactieten en stalagmieten, terwijl archeologische vindplaatsen zoals de Archeologische site Les Fieux Ze geven ons beter inzicht in de manier waarop mensen in het Paleolithicum zowel diepe grotten als meer open schuilplaatsen gebruikten.
In dezelfde context is een zogenaamde pterosauriër strand, een plaats waar gefossiliseerde voetafdrukken van vliegende reptielen uit het Mesozoïcum bewaard zijn gebleven. Dit bewijst dat de geologische geschiedenis van zuidwest-Frankrijk veel ouder is dan de menselijke geschiedenis zelf.
Dit hele netwerk van rivierdalen, versierde grotten, rotswanden en troglodietenlandschappen maakt de Vézère-vallei en haar omgeving tot een van de beste podia ter wereld Als we het spoor van de menselijke prehistorie volgen: van de eerste vuistbijlen van Moulin Quignon tot de meesterlijke kunst van Lascaux, via de coëxistentie van Neanderthalers en Homo sapiens in Mandrin, dan toont de regio op exemplarische wijze hoe onze oudste geschiedenis is opgebouwd en hoe we tegelijkertijd hebben geleerd deze te beschermen en te delen met degenen die vandaag de dag de zogenaamde Vallei van de Mens komen verkennen.
Índice
- 1 Een belangrijke Franse vallei voor de menselijke prehistorie
- 2 Les Eyzies en het hart van de Vallei van de Mens
- 3 Nationaal Museum voor de Prehistorie: het geheugen van 400.000 jaar
- 4 Abri Cromagnon, Abrigo Pataud en Laugerie-Basse: het leven onder de rots
- 5 Font-de-Gaume, Combarelles en de rotskunst van de Vézère
- 6 Lascaux en de opkomst van de pariëtale kunst
- 7 Rouffignac en de grot van de honderd mammoeten
- 8 La Madeleine en La-Roque-Saint-Christophe: holbewonerslandschappen
- 9 Abri du Poisson en de bescherming van pariëtale kunst
- 10 Vallei van de Vézère, UNESCO, biosfeer en Grote Site van Frankrijk
- 11 De grote Franse context: van Moulin Quignon tot Mandrin
- 12 Andere ondergrondse landschappen: Pech Merle, Padirac en de Lot
